Hoeveel van de 100 punten gingen naar de kostprijs?
Vragen over hoe je land bestuurd wordt en waar je geld naartoe gaat.
Jij antwoordt eerst, dan tonen we de feiten - elk cijfer met bron.
Dit is geen links of rechts verhaal. Wij zijn geen partij, en we zijn ook niet van plan er een op te richten. Het probleem zit niet in wie er bestuurt, maar in het systeem zelf, en daar verandert geen enkele verkiezing iets aan. Wie zijn wij dan wel?
* Bijna niemand heeft dit allemaal juist, en dat ligt niet aan jou: zo ingewikkeld is het gemaakt. Wij vielen tijdens het uitzoeken geregeld van onze stoel.
Stoppen mag altijd - je antwoorden tot dan tellen gewoon mee · je naam hoeft nergens te verschijnen
Dit is geen examen. Niemand telt hier punten. We willen je gewoon een paar dingen
laten zien die je waarschijnlijk nog niet wist - met de bron erbij, zodat je het zelf kan nakijken.
Wat je er daarna van vindt, is helemaal aan jou.
En nee, je krijgt geen diploma of certificaat als je alles hebt ingevuld 🙂
Onze Stem is geen partij en wordt door geen enkele partij gefinancierd.
Wij zijn gewoon burgers die het beu zijn. De politiek is de voeling kwijt met de mensen die haar loon betalen - er wordt met miljarden geschoven alsof het eigen geld is, zonder dat iemand er rekenschap over aflegt.
De Belg gaat niet snel op straat. Digitaal protesteren, dát kunnen we wel.
Niet tevreden over hoe dit land bestuurd wordt?
Twee korte vragen en je e-mailadres. Je stem telt even hard mee als die van wie de hele lijst doorliep.
70 van de 100 punten. Tien punten gingen naar duurzaamheid, en precies daarop haalde de winnende offerte de laagste score van alle kandidaten: 7,7 op 10. Zo werd de opdracht gegund: een raamovereenkomst voor tot 500 bussen, waarvan er in januari 2024 92 werden afgeroepen voor ruim 43 miljoen euro.Vier maanden later. Bij diezelfde bestelling verwachtte De Lijn ook 36 bussen van een Belgische busbouwer. Op 8 april 2024 ging dat bedrijf failliet; van de 2.500 werknemers verloren er zeker 1.550 hun job. In december 2025 riep De Lijn de rest van het raamcontract af: 268 bussen extra bij dezelfde fabrikant.Mocht het anders? Hier moeten wij zorgvuldig zijn. Openbaar vervoer valt onder de Europese richtlijn voor de nutssectoren, en artikel 85 daarvan zegt dat een offerte geweigerd mag worden wanneer meer dan de helft van de productwaarde uit een derde land komt, en dat een Europese offerte tot 3% duurder als gelijkwaardig geldt. Dat is een mogelijkheid, geen verplichting. En cruciaal: die regel kijkt naar de oorsprong van het product, niet naar de nationaliteit van de fabrikant. De 92 bussen werden gebouwd in Hongarije, en het contract liep met de Europese dochter. Wij kunnen dus niet zeggen dat De Lijn de offerte mocht weigeren. Wie dat wel beweert, gaat te ver.Wat we wel kunnen vaststellen. In het volledige commissiedebat van 7 maart 2024 gaat het over de prijs, de duurzaamheid, de levenscycluskost, Chinese staatssteun en de gevolgen voor de Belgische bouwer. Artikel 85 wordt geen enkele keer genoemd, door niemand. Het verweer luidde dat de wet "ten stelligste verbiedt dat er technische specificaties opgelegd worden die verband houden met de herkomst". Dat klopt voor specificaties, maar artikel 85 gaat over het weigeren van een offerte. Het gunningsverslag is niet publiek. De vraag is dus niet of De Lijn de wet overtrad, maar of iemand die mogelijkheid heeft bekeken. Op basis van wat publiek is, ziet het ernaar uit van niet.En jouw pakje? In 2024 kwamen er 4,6 miljard zendingen onder 150 euro de EU binnen, 91% daarvan uit China. Sinds 1 juli 2026 betaal je 3 euro per artikel, bovenop de btw die je sinds 2021 al betaalt. Waar gaat dat heen? 75% naar de Europese begroting, 25% blijft in België. Wij hebben de verordening, de richtsnoeren en de raadsberichten doorgenomen: geen enkele bepaling bestemt die opbrengst voor douanecontrole of handhaving.En dan bpost. Op 26 november 2025 tekende bpost een intentieverklaring met Temu over logistieke samenwerking in België en Canada. bpost is geen bedrijf zoals een ander: de Belgische staat is er de referentieaandeelhouder van. De middenstandsorganisatie noemde webshops als Temu "een van de allergrootste problemen van onze economie"; de topman van bpost antwoordde dat het "enkel gaat over activiteiten die in Europa doorgaan". Dat via die samenwerking heffingen zouden worden omzeild, hebben wij gezocht bij de douane, het Rekenhof, het Europese antifraudebureau en in parlementaire vragen, en er geen enkele aanwijzing voor gevonden. Dat laten we vallen.Eerlijk erbij, drie keer. Die 92 bussen zijn niet uit China ingevoerd; er is geen euro invoerrechten ontweken. Overheden genieten geen algemene vrijstelling van invoerrechten, op militair materieel na. En de Europese regel over buitenlandse staatssteun geldt pas vanaf opdrachten van 250 miljoen euro, dus niet op een order van 43 miljoen. Er bestaat sinds 2022 wel een Europees instrument om leveranciers te weren uit landen die onze bedrijven geen toegang geven; dat is in drie jaar één keer gebruikt, en niet voor bussen.Wat overblijft is een vraag, geen verwijt. Waarom geldt we moeten Chinese import afremmen wel voor de burger met een pakje van twaalf euro, en is bij een order van 43 miljoen niet eens publiek of iemand die vraag heeft gesteld?